Bối cảnh
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, đất nước đã thống nhất về lãnh thổ nhưng mỗi miền vẫn có một chính quyền riêng: ở miền Bắc là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ở miền Nam là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Hai miền cũng khác nhau về tổ chức kinh tế, xã hội sau hơn hai mươi năm chia cắt.
Tháng 11 năm 1975, Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất đất nước họp tại Sài Gòn, gồm đoàn đại biểu của hai miền. Hội nghị nhất trí tổ chức tổng tuyển cử trong cả nước để bầu ra một Quốc hội chung, từ đó thành lập các cơ quan nhà nước thống nhất.
Tổng tuyển cử và Quốc hội khóa VI
Ngày 25 tháng 4 năm 1976, cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung được tổ chức trên cả nước. Theo số liệu chính thức, hơn 98% cử tri đi bầu và 492 đại biểu đã trúng cử. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1946, cử tri hai miền cùng tham gia một cuộc bầu cử quốc hội.
Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa VI diễn ra tại Hà Nội từ ngày 24 tháng 6 đến ngày 3 tháng 7 năm 1976. Ngày 2 tháng 7, Quốc hội quyết định đặt tên nước là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, thủ đô là Hà Nội; quốc kỳ là cờ đỏ sao vàng, quốc ca là bài Tiến quân ca. Thành phố Sài Gòn – Gia Định được đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh.
Quốc hội cũng bầu ra các chức danh lãnh đạo nhà nước, trong đó Tôn Đức Thắng làm Chủ tịch nước, Trường Chinh làm Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Phạm Văn Đồng làm Thủ tướng. Một ủy ban được thành lập để soạn thảo Hiến pháp mới, sau này được thông qua năm 1980.
Kết quả và ý nghĩa
Kỳ họp đánh dấu việc hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước, tạo cơ sở pháp lý cho một bộ máy chung từ trung ương đến địa phương. Tháng 9 năm 1977, nước Việt Nam thống nhất trở thành thành viên của Liên Hợp Quốc.
Tuy nhiên, những năm đầu sau thống nhất đầy thử thách. Việc áp dụng mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung trên cả nước, cùng hậu quả chiến tranh và các cuộc xung đột biên giới, khiến đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, dẫn tới yêu cầu đổi mới vào giữa thập niên 1980.