Bối cảnh
Giữa thế kỷ VIII, nhà Đường suy yếu sau loạn An Sử, nhưng chính quyền đô hộ ở An Nam vẫn tăng cường bóc lột. Viên đô hộ Cao Chính Bình bị sử cũ chép là đặt ra nhiều thứ thuế nặng nề, khiến nhân dân oán hận.
Phùng Hưng là hào trưởng ở Đường Lâm, gia đình nhiều đời có thế lực trong vùng. Theo truyền thuyết, ông có sức khỏe phi thường, từng tay không đánh hổ, vật trâu; em ông là Phùng Hải cũng nổi tiếng khỏe mạnh. Anh em họ Phùng được dân chúng tin phục.
Diễn biến
Anh em Phùng Hưng dấy binh ở Đường Lâm, nhanh chóng làm chủ vùng đất quê hương và các vùng lân cận. Nghĩa quân xây dựng lực lượng trong nhiều năm, chờ thời cơ tiến đánh trung tâm cai trị của nhà Đường.
Theo lời khuyên của những người thân tín, Phùng Hưng đem quân vây phủ thành Tống Bình. Cao Chính Bình chống cự không nổi, sử cũ chép rằng hắn lo sợ đến phát bệnh mà chết. Nghĩa quân vào thành, Phùng Hưng nắm quyền điều hành đất nước.
Phùng Hưng mất sau một thời gian ngắn cầm quyền. Con trai ông là Phùng An lên thay và tôn cha là Bố Cái Đại Vương. Không lâu sau, nhà Đường cử Triệu Xương sang làm đô hộ; Phùng An ra hàng, An Nam lại trở về dưới sự cai trị của nhà Đường.
Kết quả và ý nghĩa
Danh hiệu Bố Cái Đại Vương có nghĩa là vị vua được coi như cha mẹ của dân, cho thấy lòng biết ơn và kính trọng của nhân dân. Cuộc khởi nghĩa chứng tỏ ách đô hộ nhà Đường không thể dập tắt được ý chí tự chủ của người Việt.
Về niên đại, các nguồn tư liệu không thống nhất. Đại Việt sử ký toàn thư chép việc Phùng Hưng chiếm thành vào năm 791, còn nhiều tài liệu hiện đại cho rằng cuộc khởi nghĩa đã bắt đầu từ những năm 760–770. Sử Trung Quốc lại ghi người nổi dậy khiến Cao Chính Bình lo sợ mà chết là Đỗ Anh Hàn. Vì vậy, người đọc nên hiểu mốc năm 776 là con số ước đoán.